Wat is de Groenste Gemeente van Nederland? 

NIJMEGEN – Er is geen ontkomen meer aan; om de gevolgen van de klimaatcrisis te bestrijden, zullen we meer bomen aan moeten planten. Dat moet in landelijke, maar ook juist in stedelijke gebieden. De vraag is: hoe presteren de Nederlandse gemeenten op het gebied van vergroenen?

Daarover hebben vakblad Stad + Groen en Cobra Groeninzicht zich gebogen. Met een uitgebreide dataset satellietmetingen is bepaald hoe het groen in de grootste 32 gemeenten van Nederland eruit ziet. De resultaten werden in de vorm van het Tree Paper 2019 gepresenteerd op 24 oktober tijdens de Boom Innovatie Dag in Udenhout. Kees van Ham van de gemeente Tilburg nam het eerste exemplaar namens alle Nederlandse gemeentes in ontvangst.

Het Tree Paper 2019 bevat een overzicht van het groen in de 32 Nederlandse gemeenten met meer dan 100.000 inwoners. De focus ligt op bomen, want, zo schrijft hoofdredacteur Hein van Iersel in het voorwoord: ‘bomen zijn alleskunners’. Ze spelen een cruciale rol in de strijd tegen het veranderende klimaat. Ze koelen, zuiveren, bevorderen de waterhuishouding en hebben een positieve invloed op de biodiversiteit én onze gezondheid.
Mede-initiatiefnemer Joost Verhagen: “Bij het samenstellen van het boek is gebruikgemaakt van de Cobra BomenMonitor. Dit instrument kent alle miljoenen Nederlandse bomen en is in staat om zaken als fijnstofafvang, CO2-opname en boomkroonoppervlakte te bepalen.”

Een echte winnaar is in de eerste editie van het Tree Paper 2019 nog niet aangewezen. Apeldoorn heeft bijvoorbeeld de meeste bomen op zijn grondgebied, maar de gemeente Ede heeft weer het meeste bomen per hoofd van de bevolking. Alphen aan de Rijn is procentueel het minst versteend van alle 32 grootste gemeentes. Het uiteindelijke doel van het Tree Paper is om inzichtelijk te maken welke gemeente er in geslaagd is om zijn groen werkelijk te laten stijgen. Medeauteur Karlijn Klei en vakredacteur van vakblad Stad + Groen: “Alle begin is moeilijk. De cruciale vraag is straks natuurlijk: welke gemeente bouwt het hardst aan de weg van de vergroening.”

De gepresenteerde data zijn verzameld met onder andere remote sensing: meetmethoden waarbij metingen op (grote) afstand gedaan worden aan de hand van luchtfoto’s en satellietbeelden. Zo werd voor elke gemeente het aantal bomen, het aantal bomen hoger dan 18 meter en het boomkroonoppervlak bepaald – zowel totaal als per vierkante meter gemeenteoppervlak.

Met algoritmen en machine learning op de boomdata werd ook berekend in welke mate de bomen jaarlijks het broeikasgas CO2 opnemen en hoeveel ze er totaal van hebben vastgelegd, wat ze aan schadelijk fijnstof afvangen en hoeveel liters hemelwater ze met hun bladerdaken bufferen voor het op de grond en in het riool verdwijnt. Tenslotte werd ook de mate van verstening, hittestress en de hoeveelheid groene tuinen vastgesteld.
Het doel is om elk jaar een Tree Paper uit te brengen, zodat vergroeningsprestaties van gemeenten in beeld worden gebracht.

DELEN