| Bouwgroep pakt restauratie Elleboogkerk met beide handen aan |
| woensdag, 25 januari 2012 09:54 |
|
De uitvoering van het werk kwam te liggen bij Van Norel Bouwgroep in Epe. Enigszins vreemd misschien, omdat van Norel geen specifiek renovatie- en restauratiebedrijf is. “Klopt, maar we zijn wel van alle markten thuis. Va woningbouw tot en met renovatie/ restauratie en utiliteitsbouw. In Amersfoort hebben we in 2009 ook het Flehite Museum gerestaureerd, dus ervaring met restauratiewerkzaamheden hebben we in huis. Voor ons een mooie kans om ons ook met dit werk te profileren. We laten natuurlijk graag zien dat we alles kunnen”,zegt werkvoorbereider Harold de Bruin. Unieke kapconstructie De klus is eigenlijk op te delen in twee delen, zo legt De Bruin uit. Allereerst de kap. Een grote prefab constructie die in verschillende onderdelen, in zes weken tijd, op de kerk wordt geplaatst. Omdat de muren van de kerk niet evenwijdig lopen, was de voorbereiding precisiewerk met veel reken- en tekenwerk. Vanaf 16 januari is gestart met het opbouwen van de vakwerkspanten, die bestaan uit stalen connectoren en houten ‘potloden’. De zogenaamde potloden (liggers) voor deze kap worden prefab gemaakt door De Groot Vroomshoop. Hierna worden de muurplaten aan de connectoren bevestigd. In feite worden de muren op hun plek gezet en gehouden door de houten muurplaten. Dan volgen de stalen constructieonderdelen die ten behoeve van de lichtstraat en de Lignatur-beplating worden gemonteerd. Daarna volgt een renovatieafdekplaat waarop de pannen komen te liggen. “De constructie van de connectoren en de daarop aansluitende draadeinden zijn uniek. We hebben deze constructie speciaal getest bij de TU in Eindhoven. Het is een unieke kapconstructie; nooit eerder op deze manier gebouwd.” De afmeting van het dak bedraagt plusminus 15 bij 50 meter. Begin januari begon de opbouw van het dak. “Het zal spannend zijn om te zien of alles past. Natuurlijk is alles met computer ingemeten, maar er blijft toch ook vakwerk over. Door de brand zijn de muren deels ontzet. Het rechtzetten van de langsgevels vindt plaats door deze onder de muurplaten te trekken en hieraan te verankeren. Hiervoor moeten allereerst de stalen jukken verwijderd worden. Afwijkend van de traditionele bouw is dat de kap de gevels bijeenhoudt in plaats van dat de kap steunt op de gevels. Op de computer ziet het er goed uit, maar er komt nog wel heel wat vakmanschap bij kijken.” De toren Nadat het dak is geplaatst volgt de volgende uitdaging: de toren. Van Norel Bouwgroep neemt de volledige herbouw van de toren voor z’n rekening. De toren is ruim 30 meter hoog. Het onderste stenen deel is in tact gebleven. Voor de bouwende partijen in feite een extra handicap. Zij moeten immers rekening houden met ‘het oude’. Op dit onderste deel staat het zogenaamde galmbordensegement. Dit deel van de toren ging bij de brand volledig verloren. Daar bovenop het balustradesegment, het deel dat bij de brand deels gespaard bleef. Ook de ruim tien meter hoge spits ging bij de brand volledig verloren. Deze spits wordt volledig herbouwd in de werkplaats in Epe en in z’n geheel vervoerd naar Amersfoort. “Het betekent dat op het oude uit steen opgetrokken onderste deel een nieuw glambordensegment wordt gebouwd. Daarbovenop komt de gerestaureerde, deels intact gebleven balustrade met daarbovenop dus weer een geheel nieuwe spits. Dat maakt het extra gecompliceerd. De gehele toren wordt uitgevoerd in eiken. Dat geldt voor de constructie, maar ook voor de vloeren en het dakbeschot. Voor de balustrade gebruiken we meranti en de gevelbetimmering bestaat voor een groot deel uit western red cedar.” Meettechnieken Opvallend is dat bij de herbouw van de toren moderne inmeettechnieken en ambachtelijke werk door elkaar heen lopen. “De constructeur spreekt in dit geval over praktisch aanpakken”,zegt De Bruin. “Het betekent dat we het maken zoals het was, maar dat het onmogelijk is om daar allerlei moderne rekenformules op los te laten. Zo gebruiken we in de toren oude verbindingen die eigenlijk helemaal niet gemaakt mogen worden. Tenminste, als je de hedendaagse veiligheidsmarges in acht zou nemen. Eigenlijk vreemd, want deze constructies hebben in de loop van de eeuwen hun waarde wel bewezen.” Dakgoten en overige betimmeringen worden als laatste door Van Norel aangebracht. Al met al een uidagende klus voor het bouwbedrijf, maar volgens De Bruin een klus die met graagte is aangepakt. “We hadden natuurlijk ook een deel van het werk kunnen uitbesteden aan onderaannemers, maar daar hebben we bewust niet voor gekozen. We willen het graag met onze eigen mensen doen, vanwege onze kennis van restauratiewerkzaamheden. Bijkomend voordeel is dat we enorm veel ervaring opdoen in dit werk. En daarnaast is het ook nog eens een hele leuke klus, waarvoor ook veel ambachtelijke nodig is. Ik weet zeker dat onze mensen er veel plezier aan beleven.”
|
EPE - In juni is Van Norel Bouwgroep uit Epe gestart met de werkzaamheden die uiteindelijk zullen leiden tot een geheel gerestaureerde Elleboogkerk in Amersfoort. De kerk, met daarin het Armando Museum, werd in 2007 bijna volledig door brand verwoest. Het dak verdween in zijn geheel, waarna de toren vanwege instortingsgevaar verwijderd moest worden. “Een grote dosis ambachtelijk vakmanschap”, zo verwoordt architect Bouwstra van Verlaan en Bouwstra Architecten de vereisten die nodig zijn voor het restaureren van de Elleboogkerk in Amersfoort.
Binnenstedelijk bouwen