Rozut Houtbewerking in Zutphen: Houten producten overleven recessie
woensdag, 25 januari 2012 09:48
ZUTPHEN - Xander Roordink is directeur-eigenaar van Rozut Houtbewerking. Hij staat sinds 2001 aan het hoofd van de deuren-, trappen- en timmerfabriek in Zutphen. De oud-boekhouder heeft zich het houtvak in sneltreinvaart eigengemaakt. De Houtkrant sprak met een ondernemer die ondanks de zorgelijke ontwikkelingen in de markt positief blijft: “Houten deuren en trappen zullen nooit verdwijnen.”

“Het bedrijf is begin jaren ’60 opgericht door mijn vader, mijn oom en mijn opa. Mijn overgrootvader startte al in 1904 in de houtbewerking. De eerste factuur was voor het maken en repareren van wat balken en bedroeg 4 cent. Eerst fungeerde het bedrijf vooral als allround timmerfabriek. De laatste 25 jaar hebben we ons steeds meer gespecialiseerd in deuren en trappen en is het productieproces grotendeels geautomatiseerd.”

Zoals zoveel bedrijven kende ook Rozut ups en downs. “De jaren ’80 waren vrij zwaar, net als de afgelopen jaren”, vertelt de 39-jarige Roordink, die zo’n 10 jaar geleden de zaak overnam van zijn vader. “Tot die tijd was ik boekhouder”, aldus Roordink. Snel na zijn aantreden moest Rozut de omslag maken van standaard- naar maatwerk. “Dat vergde een heel andere manier van werken. Mensen hadden ineens minder structuur en er werd meer creativiteit gevraagd.”

Het specialisme in trappen en deuren kwam min of meer toevallig tot stand. Zo’n 30 jaar geleden plaatste handelsonderneming Steffex een grote order bij Rozut Houtbewerking. “De nadruk lag daarbij op maatwerk. Steffex is nog altijd klant bij ons en als gevolg van die eerste order is ons bedrijf zich steeds meer gaan richten op maatwerk.”
Daarbij heeft er de laatste jaren een verschuiving plaatsgevonden: waar voorheen zo’n 50 tot 60 procent van de omzet afkomstig was van groothandels en importeurs, is dat nu nog circa 10 procent. “Het leeuwendeel van de omzet komt tegenwoordig van aannemers, bouwbedrijven en ook steeds meer van particulieren.”
Om die laatste groep optimaal te kunnen bedienen, kwam er een forse showroom bij op de begane grond én de verdieping, met voorbeelden van vele tientallen deuren, trappen en toebehoren, zoals onder meer deurbeslag en glas. “De deuren en trappen maken we op bestelling. Elke order is dus een uniek product. Echt maatwerk. Dat vereist flexibiliteit. Van onze mensen én van de machines. We hebben veel verschillende frezen en machines met korte omsteltijden.  Een CNC-machine, maar ook de meer gangbare vierzijdige schaafmachines, pennenbanken, tafelfrezen en een spuitcabine. Ook hebben we eigen vervoer door heel Nederland. Dat geldt met name voor de massief houten binnendeuren. De rest van het assortiment wordt met name regionaal afgenomen.”

Schaarste in merbau
De investeringen in onder andere de Biesse CNC-bovenfreesmachine waren 10 jaar geleden noodzakelijk om de concurrentieslag vol te houden. Mogelijkerwijs staat Rozut Houtbewerking binnenkort weer voor een essentiële keuze. Het bedrijf werkt vrijwel uitsluitend met merbau. “Dat is historisch de meest gebruikte houtsoort in Nederland. De afgelopen jaren is de levering van merbau steeds moeilijker geworden. De markt zoekt volop naar alternatieven, maar die zijn eigenlijk niet voorhanden. Misschien multiplex, maar dan krijg je een heel ander type deur. Ook het ‘high technology’ verduurzaamde accoyahout zou een alternatief kunnen vormen, maar is op dit moment nog te duur”, aldus Roordink, die voorziet dat hij nog een half jaar vooruit kan met de huidige voorraad merbau. “De schaarste is deels kunstmatig gecreëerd. Vroeger werden complete boomstammen verscheept naar Nederland en hier bewerkt. Nu zie je dat steeds meer bewerkingen worden vereist, voordat het hout mag worden verscheept. Dat betekent een stukje bescherming voor de thuismarkt van die landen. Op zich begrijpelijk, maar voor ons heel vervelend.”
Door de schaarste van merbau is de prijs fors gestegen. “De laatste paar jaar is de prijs verdubbeld en het eerste half jaar van 2011 bedraagt de prijsstijging alweer zo’n 15 procent. Landelijke deurenleveranciers geven niet eens een prijslijst meer af voor een jaar, zó sterk wisselt de prijs.”

Roordink zou de deuren en trappen van zijn bedrijf graag volledig onder FSC-keurmerk leveren. “We kunnen wel onder FSC leveren, maar het aanbod in deurenafmetingen is dramatisch. We willen kwaliteit leveren met onze deuren en dat is helaas in FSC-hout nog onvoldoende mogelijk. Of je moet willen werken met experimentele houtsoorten. Dat vinden we echter op dit moment nog geen volwaardig alternatief.”

Aan maatwerk hangt natuurlijk een prijskaartje. “We zijn inderdaad niet de goedkoopste. De toegevoegde waarde van een uniek product zie je terug in de prijs. Toch worden we niet als duur ervaren. Omdat we de hele productie onder eigen dak uitvoeren, kunnen we toch een concurrerende prijs bieden. Overigens hebben we ook voor ‘prijskopers’ een aardig alternatief, omdat we zowel in trappen als in deuren verschillende dealerschappen hebben. Wie dus niet beslist uit is op maatwerk kan via dit assortiment ook bij ons terecht.”

Het produceren van deuren, maar zeker van trappen vergt ambachtelijk vakwerk. Roordink knikt instemmend. “Je moet er echt kijk op hebben. Een goede voorbereiding is essentieel. Inmeten, controleren, het maken en checken van de tekening; een foutje is zo gemaakt en dat moet je bij een trap voorkomen, want je krijgt geen tweede kans.
De komende jaren zal het accent in toenemende mate verschuiven van productiegericht naar verkoop- en voorlichtinggericht, denkt Roordink. “Men zal vanwege de kosten vaker voor een standaarduitvoering kiezen. Dat betekent dat er meer nadruk komt te liggen op onze dealerschappen. Dat is geen ongunstige ontwikkeling: omdat we ook zelf produceren, kunnen we toch nog iets extra’s aan ‘standaard’ toevoegen. Zo voorzien we bijvoorbeeld standaard Bruynzeel-deuren van diverse bewerkingen, zoals een brievenbus en een slotgat.”
Een andere ontwikkeling die Roordink voorziet, is het verdwijnen van specifieke houtbewerkingskennis. “Voordat we de CNC-machine in huis hadden, had elke timmerman een eigen setje gereedschappen. De huidige medewerkers zijn eigenlijk meer programmeurs dan timmermensen. Omdat wij een mix van beide disciplines in huis hebben, zijn we extra flexibel.”
Mede daarom ziet Roordink de toekomst rooskleurig tegemoet. Ondanks de prijsstijgingen van merbau en de onzekere economische situatie. “De vraag naar houten deuren en trappen zal altijd blijven bestaan. Hout straalt warmte en sfeer uit. Kunststof en aluminium hebben hun plaats veroverd, maar houten producten zullen nooit verdwijnen. Daarbij krijg je wel steeds meer individualisering. Klanten willen niet meer ‘een deur’, maar ‘dé deur’.”